Koparka kryptowalut — czy kopanie bitcoina się opłaca?
Kopanie (mining) to proces zabezpieczania sieci proof-of-work, za który górnicy dostają nagrodę w kryptowalucie. Wyjaśniamy, jak działa koparka, od czego zależy opłacalność i jakie są alternatywy dla osoby, która nie chce stawiać własnej kopalni.
Jak to działa
Górnicy konkurują w znajdowaniu poprawnego bloku. Zwycięzca dostaje nagrodę za blok oraz opłaty z transakcji. Od halvingu w kwietniu 2024 nagroda w sieci Bitcoin wynosi 3,125 BTC.
Co decyduje o zysku
Cena prądu, moc i koszt urządzenia, trudność sieci (zmienia się co 2016 bloków, mniej więcej co dwa tygodnie) oraz kurs kryptowaluty.
Główne ryzyka
Spadek kursu, wzrost trudności, wysokie rachunki za prąd, hałas i ciepło oraz oszustwa w ofertach cloud miningu.
Jaka koparka jest potrzebna do bitcoina
Bitcoin używa algorytmu SHA-256, a wydobycie opłacalne na dużą skalę wykonują dziś wyspecjalizowane urządzenia ASIC. Zwykły komputer czy karta graficzna nie mają szans z nimi konkurować. Dlatego hasła w rodzaju „kopanie bitcoina na telefonie” albo „na laptopie” prowadzą w praktyce do aplikacji, które nie wydobywają bitcoina w sensie proof-of-work, lub do złośliwego oprogramowania.
Samodzielne kopanie pojedynczym urządzeniem rzadko trafia w blok, dlatego górnicy łączą się w pule (pool), które dzielą nagrodę proporcjonalnie do wniesionej mocy.
Jak policzyć opłacalność
Zacznij od kosztu prądu, bo to zwykle największa pozycja. Zużycie w kWh to moc urządzenia w kilowatach razy liczba godzin pracy. Przykład ilustracyjny: urządzenie o poborze 3 kW pracujące całą dobę zużywa 72 kWh dziennie, więc przy założonej cenie prądu 1 zł za kWh koszt wynosi 72 zł dziennie, czyli około 2 160 zł miesięcznie. To nie jest prognoza zysku, tylko sposób obliczenia kosztu.
Od przewidywanej wartości wydobycia odejmij koszt prądu oraz amortyzację sprzętu. Aktualne wartości mocy, trudności i nagród sprawdzisz w kalkulatorach opłacalności udostępnianych przez pule i producentów sprzętu. Pamiętaj, że przychód liczysz w kryptowalucie, więc jego wartość w złotówkach zmienia się z kursem — sprawdzisz go na stronie kurs bitcoina.
Alternatywy dla własnej kopalni
- Kupno kryptowaluty na giełdzie — najprostsza droga do ekspozycji na bitcoina, bez sprzętu i rachunków za prąd. Zobacz jak kupić bitcoina.
- Staking — w sieciach proof-of-stake, np. Ethereum, zamiast kopania zarabia się na blokowaniu środków. Szczegóły w poradniku staking kryptowalut.
- Wynajem mocy obliczeniowej — platformy takie jak NiceHash pośredniczą w handlu mocą haszującą. Opisujemy je w recenzji NiceHash.
Podatki i formalności
Sposób opodatkowania wydobytych kryptowalut zależy od skali i formy działalności — okazjonalne kopanie i prowadzenie kopalni jako działalności gospodarczej rozlicza się inaczej. Przed uruchomieniem większego przedsięwzięcia skonsultuj się z doradcą podatkowym. Ogólne zasady dotyczące sprzedaży kryptowalut opisujemy w poradniku o podatku od kryptowalut. Treść ma charakter informacyjny i nie jest poradą podatkową ani inwestycyjną.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest koparka kryptowalut?
Koparka to urządzenie, które wykonuje obliczenia potrzebne do potwierdzania transakcji w sieciach działających w modelu proof-of-work, takich jak Bitcoin. Za znalezienie bloku sieć wypłaca nagrodę w kryptowalucie. W przypadku bitcoina są to wyspecjalizowane urządzenia ASIC, a nie zwykłe komputery.
Czy kopanie bitcoina na komputerze lub karcie graficznej się opłaca?
Nie. Moc obliczeniowa sieci Bitcoin jest dziś zdominowana przez urządzenia ASIC zbudowane do jednego algorytmu (SHA-256), więc zwykły komputer, procesor czy karta graficzna nie są w stanie z nimi konkurować. Koszt prądu przewyższałby wartość wydobytych monet.
Czy można jeszcze kopać Ethereum?
Nie. Ethereum przeszło we wrześniu 2022 roku (tzw. The Merge) na mechanizm proof-of-stake i nie ma już kopania na kartach graficznych. Zamiast tego można zarabiać na stakingu — zobacz nasz poradnik o stakingu kryptowalut.
Od czego zależy opłacalność kopania?
Od kilku rzeczy jednocześnie: ceny prądu (zwykle największy koszt), mocy i ceny urządzenia, trudności sieci, która dostosowuje się mniej więcej co dwa tygodnie, oraz kursu kryptowaluty. Zmiana któregokolwiek z tych czynników może zamienić zysk w stratę, dlatego warto liczyć na bieżących danych, a nie na obietnicach sprzedawców.
Czy cloud mining jest bezpieczny?
Wymaga dużej ostrożności. Wiele ofert „kopania w chmurze” to oszustwa, które wypłacają wcześniejszym klientom z wpłat nowych (schemat piramidy). Nie wpłacaj pieniędzy platformie, która gwarantuje stały dzienny zysk, i sprawdzaj, czy firma jest realnie rozpoznawalna oraz jakie opinie ma od niezależnych użytkowników.
Czy zamiast kopać, nie lepiej po prostu kupić bitcoina?
Dla większości osób tak, bo kopanie to w praktyce działalność przemysłowa: wymaga taniego prądu, sprzętu i obsługi, a zysk jest niepewny. Zakup na giełdzie jest prostszy i nie wiąże się z kosztami sprzętu — porównanie giełd znajdziesz w naszym rankingu.